Safnasafniš

Safnasafnið - Alþýðulist Íslands - leitar til þeirra sem hafa upplýsingar um list alþýðulistarfólks, það hefur um 200 nöfn á skrá en leitar að

Alžżšulist Ķslands

Safnasafniš - Alžżšulist Ķslands - leitar til žeirra sem hafa upplżsingar um list alžżšulistarfólks, žaš hefur um 200 nöfn į skrį en leitar aš fleirum. Mikilvęgt er aš fólk hafi samband, enda ętti žaš aš vera metnašarmįl hvers byggšarlags aš skapandi ķbśar žess njóti sannmęlis og séu kynntir į sama hįtt og ašrir. Žį er minnt į žį stašreynd aš margir hęfileikamenn vinna verk sķn utan vébanda stofnana og félagsstarfs og vęri mikill fengur aš frétta af žeim: ķ nęsta hśsi, nęstu götu, nęsta hverfi, nęstu sveit. Til žess aš varpa ljósi į višfangsefniš eru birt hér nokkur atriši sem hęgt er aš hafa ķ huga:
Alžżšulistarverk er oftast nęr verk sem bśiš er til af fólki meš litla sem enga menntun ķ myndlist (įlķtur sig sjaldnast vera fagfólk). Verkiš er lżsing į lišinni tķš og vinnubrögšum til lands og sjįvar, persónulegum högum og fjölskyldulķfi, feršalögum og landslagi, fjallar um tilurš örnefna, gošsagnaminni, žjóšlegan fróšleik, sżnir og drauma
Alžżšulistarverk er einnig sprottiš śr sįlarfylgsnum höfundar sķns; tjįning į hugarįstandi, gešsveifla, višbragš viš įreiti og einelti; verk hins žroskahefta, einmana, sjśka og aldna, žess sem er afskiptur eša haldiš föngnum; žaš getur veriš hróp į hjįlp, yfirlżsing, skilaboš, uppreisn eša hefnd, gagnrżni, leyndarmįl, jafnvel sjįlfsmešferš: lausn śr kreppu
Alžżšulistarverk er undantekningarlķtiš bśiš til įn uppskriftar eša fyrirmyndar, nema ķ umbreyttu formi, en getur veriš tilbrigši viš stef eša atburš, t. d. viš efni į ljósmynd sem hefur tilfinningalegt gildi
Alžżšulistarverk ber oftast meš sér barnslegan blę, unniš falslaust, ķ einlęgni, śt frį hjartalagi
Alžżšulistarverk er gjarnan gert af vanefnum, jarfnvel ķ miklum flżti, er ef til vill fįtęklegt eša óvandaš og ómerkilegt ķ augum margra skošenda, en veitir samt markverša innsżn ķ persónuleik höfundar
Alžżšulistarverk er oft bśiš til śr nįttśrulegum efnum, žvķ sem er hirt ķ fjöru og į fjalli, eša af götu, en einnig śr rusli og afgögnum; į stofnunum og ķ félagsstarfi er žó vandašra efni og śr fleiru aš velja

Žegar fullžroska heilbrigšur mašur finnur fyrir žörf til aš skapa eitthvaš sérstętt, virkja ķmyndunarafl sitt og tjįningargleši, žį į hann ašeins um eitt aš velja: aš vitja upprunans, ljśka upp dyrum aš vitundinni til aš hefjast handa žar sem frį var horfiš: aš skapa fyrir sjįlfan sig. Hann hugar fyrst og fremst aš mynd og efni hennar, hvernig žaš tengist minningum og atburšum lķšandi stundar, leggur įherslu į aš nį fyrirmynd sinni, hvort heldur hśn stendur andspęnis honum eša lifir ķ minni, en žaš leišir af sjįlfu sér aš lķkingin veršur aldrei fullkomin, žaš er eins og mašurinn horfi ķ gegnum matt gler eša grisju, og žar kviknar undriš: uppljśkast dyr aš töfraveröld sem vekur fögnuš og hamingju ķ brjósti žess sem skošar, žvķ nś stendur hann allt ķ einu andspęnis horfinni bernsku sinni 

Alžżšulistarverk eiga nś mun meiri möguleika į žvķ en įšur aš lifa og dafna ķ umręšum og į sżningum. Žau eru hvati aš verkum lęršra listamanna, falla vel aš hugmyndum nśtķmans um óhefta sköpunargleši og tjįningarfrelsi. Žau eru frumlag žess besta og ferskasta ķ fólki sem hefur eitthvaš aš segja. Almenningur veršur žessa var og leitar upprunans, višurkennir žį listsköpun sem stendur lundinni nęst: aš skoša yndisleg verk, staka hluti jafnt sem stórar heildir, en sķšast en ekki sķst: aš hrķfast af fagurri hugsun, žvķ aš alžżšulistin er formįlalaus lķfstjįning fólks, hjartahrein, mótuš śr skķrum kjarna sįlarlķfsins: 

žeirri frumlegu sżn sem kviknar ķ undirdjśpunum 
žar sem ljósiš tżrir
en glóir stundum ķ björtum loga svo andinn tekur kipp
og margslungin starfsemi fer ķ gang til aš forma ljómann og finna honum farveg

sķšan skyldan aš kynna fullburša verkiš fyrir umheimi 
tvķstķgandi meš ugg ķ brjósti

kjósa frekar aš hlś aš žvķ ķ nęši
en vilja žó leyfa öšrum aš dįst aš
og lżsa yfir meš hreykni: 
žetta get ég!

standa svo vörš um nżfengna reynslu
gįfu og gleši
hrifnęmi
barniš ķ sjįlfu sér
-
allt žar til yfir lżkur

Framsetning efnis

moya - Útgáfa 1.13 2009 - Stefna ehf